Overkoepelende beoordelingen
De York-reviews voor de Cass Review beoordeelden alle 103 studies en gebruikten er 60 voor hun conclusies.
In het kort
De twee systematische reviews over puberteitsremmers en hormonen beoordeelden 103 studies. De 60 studies van hoge en matige kwaliteit zijn in de synthese gebruikt. Dat 98 procent is uitgesloten, klopt niet.
Deze versie klopt niet
De Cass Review sloot 98 procent van het relevante bewijs uit.
Onderbouwing
De aantallen in de reviews
Voor de Cass Review voerde de Universiteit van York systematische reviews uit. Twee daarvan gaan over de medische behandeling van jongeren. De samenvattingen geven de aantallen.
De review over puberteitsremmers nam 50 studies op: 11 cohortstudies, 8 cross-sectionele studies en 31 voor-na-studies. Eén studie kreeg de beoordeling hoge kwaliteit, 25 matige kwaliteit en 24 lage kwaliteit. De review over hormonen nam 53 studies op: één van hoge kwaliteit, 33 van matige en 19 van lage kwaliteit.
Samen zijn dat 103 studies: 2 van hoge, 58 van matige en 43 van lage kwaliteit. Beide reviews schrijven dat alleen de studies van matige en hoge kwaliteit in de synthese zijn meegenomen (vertaald). Dat zijn er 60 van de 103, ofwel 58 procent.
Waar de 98 procent vandaan komt
Volgens factchecker Full Fact schreef de Britse campagnegroep TransActual in een verklaring dat de bevindingen berustten op “excluding 98% of the relevant evidence”, het uitsluiten van 98 procent van het relevante bewijs. De Nieuw-Zeelandse beroepsvereniging PATHA sprak van “101 out of 103 studies were discarded”. Het getal komt uit de 101 studies die niet de hoogste beoordeling kregen. Daarin zitten ook de 58 studies van matige kwaliteit die juist in de synthese zijn gebruikt.
Full Fact beoordeelde de bewering dat ongeveer honderd studies niet in het rapport waren opgenomen op 20 mei 2024 als misleidend: “All the studies were included for assessment”, alle studies zijn beoordeeld. TransActual haalde de bewering volgens Full Fact later uit zijn verklaring.
Geen eis van gerandomiseerd onderzoek
De reviews beoordeelden de kwaliteit met een aangepaste versie van de Newcastle-Ottawa-schaal, een instrument voor observationeel onderzoek. Volgens Full Fact was geen van de twee hoogst beoordeelde studies een gerandomiseerde studie, en vertelde hoogleraar Catherine Hewitt, een van de onderzoekers, dat zij helemaal geen relevante gerandomiseerde studies hadden gevonden.
Wat open blijft
Of de 43 studies van lage kwaliteit terecht buiten de synthese bleven, is een andere vraag dan of ze zijn genegeerd. Ze zijn beoordeeld, maar niet gebruikt voor de conclusies.
Bronnen
- Taylor J e.a. (2024). Interventions to suppress puberty in adolescents experiencing gender dysphoria or incongruence: a systematic review. Archives of Disease in Childhood 109(Suppl 2)
- Taylor J e.a. (2024). Masculinising and feminising hormone interventions for adolescents experiencing gender dysphoria or incongruence: a systematic review. Archives of Disease in Childhood 109(Suppl 2)
- Full Fact (2024). It's misleading to say 100 studies were not included in the Cass Review, 20 mei 2024
Hoe we bronnen kiezen en controleren staat op Werkwijze.
Meer feiten over Overkoepelende beoordelingen
Alles over dit onderwerp →De York-reviews voor de Cass Review beoordeelden alle 103 studies en gebruikten er 60 voor hun conclusies.
De twee systematische reviews over puberteitsremmers en hormonen beoordeelden 103 studies. De 60 studies van hoge en matige kwaliteit zijn in de synthese gebruikt. Dat 98 procent is uitgesloten, klopt niet.
De Gezondheidsraad noemt de bewijskracht voor de effecten van genderzorg bij jongeren laag tot zeer laag.
In het advies van 30 juni 2026 schrijft de Gezondheidsraad dat de systematische reviews het erover eens zijn: de bewijskracht is laag tot zeer laag. De raad ziet daarin geen reden om de zorg anders in te richten.